Пратениците на Демократската партија не беа присутни на седницата за конституирање на оваа комисија, каде што опозицијата беше претставена само од претседателот на Партијата за сојуз и човекови права, пратеникот Ванѓел Дуле, и пратеникот на Партијата на слободата, Едмонд Хаџинасто.

На отворањето на седницата, копретседателот на оваа Комисија, пратеникот на Социјалистичката партија Арбјан Мазнику, ги прочита имињата на членовите на комисијата. Тој понатаму изјави дека денес „отвораме многу важно поглавје од административно-територијалната реформа“.

„Тоа е еден од најголемите предизвици што ги има земјата во многу аспекти, не само во однос на тоа како значително можеме да ги подобриме услугите што ги добиваат граѓаните на целата територија, туку и во уште поважен агол поврзан со интеграцијата во ЕУ.

„Ние сме пред вратата на ЕУ и, како што стана јасно, целта е да се затвори техничкиот процес на преговори до крајот на 2027 година, а потоа да се спроведе двегодишен процес, да се спроведе процесот на ратификација на договорите со земјите од ЕУ и тогаш Албанија ќе биде полноправна членка на ЕУ.

„Од тој момент, нашата територијална организација повеќе не е прашање што е едноставно поврзано со Албанија, туку е тесно поврзано со програмата за социјална кохезија на ЕУ, тесно е поврзано со низа програми на ЕУ поврзани со структурните фондови и тоа значително ќе влијае на тоа како земјата ќе се развива во следните 20-30 години“, рече Мазнику.

Според него, постоењето локални институции способни да функционираат во оваа рамка станува исклучително важен предизвик. „Ова ќе влијае на начинот на кој овие институции ќе обезбедуваат услуги и како ќе комуницираат со пошироката заедница, каде што Албанија ќе биде членка на ЕУ“.

Затоа, рече Мазнику, мора да се осигураме дека институциите на нашата земја се подготвени да бидат дел од Европската Унија.

„Процесот ќе бара секаков можен консензус. Сакаме да работиме најотворено, најоформено со сите политички сили во парламентот, но и со локалните актери, општините, регионите, избраните функционери во општинските совети низ целата земја, бизнисите, бидејќи треба да се консултираме со бизнис заедницата, Академијата итн. Покажавме подготвеност за интеракција со меѓународните институции, ЕУ и други“, рече Мазнику.

Мазнику рече дека оваа реформа доаѓа по онаа од 2014 година, која според социјалистичкиот пратеник, била доста важна, носејќи позитивни ефекти за земјата.

„Во овие години, локалните буџети се дуплираа, па во споредба со 2014 година, износите на средства што општините ги имаат на располагање се двојно поголеми. Заостанатите обврски се намалија за 60%. Инвестициите се зголемија за 3 пати. Тежината на платите се намали од 70% на 43%. Сопствените приходи се зголемија тројно од 11 милијарди леки на 35 милијарди леки во 2023 година, јасен доказ дека целата локална самоуправа функционирала. Количината и квалитетот на услугите се зголемија“, рече Мазнику.

Според него, начинот на размислување на ЕУ почна да биде дел од работата на општините, кои добиваат и средства од Европската Унија. „Минатата година, вкупните средства повлечени од општините во земјата се приближија до 50 милиони евра, индикатор дека некои општини успеваат. Но, не сите ја достигнаа таа точка, поради што има некои општини кои имаат предизвици на кои треба да се справиме“, рече тој.

Мазнику рече дека демографијата се променила и, следствено, начинот на кој се обезбедуваат услугите треба да биде дериват на овие промени. „Податоците од пописот во 2023 година се важни податоци за разбирање на демографското движење и за тоа како треба да им обезбедуваме услуги на нашите граѓани“, рече тој.

Мазнику рече дека општините не треба да се гледаат само како одржувачи на патишта, осветлување на патиштата, чистење на другите градови, туку треба да бидат фактор во економскиот развој на нивната територија.

Копретседателот на Социјалистичката партија рече дека е потребна нова архитектура на локалната самоуправа за да одговори на географските и функционалните предизвици. „Ни требаат финансиски одржливи општини“, подвлече Мазнику.

Тој додаде дека треба да се процени и напредокот на општините во дигитализацијата и иновациите.

„Ни требаат локални структури способни да одговорат на предизвиците што ја засегаат земјата во процесот на пристапување кон ЕУ“, додаде тој.

Конечно, Мазнику ја повтори посветеноста на мнозинството за соработка со опозицијата.

„Сакам да кажам дека секогаш ќе останеме отворени за соработка со опозицијата, што беше покажано на значаен начин со одговарање на барањата на опозицијата за време на процесот на формирање на комисијата. Жалам што членовите на ДП не беа на овој состанок. Се надеваме дека ова нема да биде проблем во иднина. Целта на оваа комисија не треба да биде решавање на политички проблем, туку административно-територијален проблем, да се обезбедат услуги од највисок квалитет низ целата земја. Треба да изградиме ефикасни механизми за граѓаните за следните 10-20 години“, рече тој.