Албанија ќе потроши 7,9 милијарди евра за инвестиции во транспортна инфраструктура до 2030 година

Транспортниот сектор во Албанија влегува во нова фаза на развој, поддржан од инвестициски пакет во износ од околу 7,9 милијарди евра за периодот 2026–2030 година.

Новата стратегија, лансирана за јавна консултација, има за цел целосно да го трансформира начинот на кој функционира транспортниот систем, влијаејќи и на физичката инфраструктура и на услугите што им се обезбедуваат на граѓаните.

Планот не е ограничен само на изградба на нови патишта или линии, туку вклучува широка структурна реформа што влијае на патниот, железничкиот, поморскиот и воздушниот транспорт, како и на начинот на кој тие се управуваат и контролираат.

Еден од главните столбови на стратегијата е целосно усогласување со европското законодавство во областа на транспортот. Во моментов, околу 45% од правната рамка (acquis) останува да се усогласи.

Властите имаат за цел да го затворат овој јаз до 2027 година, чекор што се смета за суштински за пристап до фондовите на Европската Унија и подлабока интеграција на албанскиот транспортен сектор во европскиот пазар.

Инвестиции во европски коридори и железници
Значителен дел од средствата ќе бидат насочени кон поврзување на Албанија со европските транспортни коридори (TEN-T), со посебен фокус на развојот на железничката инфраструктура.

Оваа компонента се смета за клучна за намалување на зависноста од патниот транспорт и зголемување на ефикасноста на движењето на стоки и патници на регионално ниво.

Друга важна оска на реформата е воведувањето нови технологии во управувањето со транспортот. Стратегијата предвидува имплементација на Интелигентни транспортни системи (ITS), кои вклучуваат:

– Информации за сообраќајот во реално време;

– Дигитално издавање билети во јавниот превоз;

– Електронски системи за полнење;

– Интелигентно управување со сообраќајот на мрежата;

– Контрола на патниот транспорт базирана на ризик.

Овие мерки имаат за цел да го модернизираат начинот на кој функционира движењето во земјата, правејќи го побрзо, побезбедно и попредвидливо.

Влијание врз граѓаните
Во практична смисла, се очекува реформата да донесе видливи промени во секојдневниот живот: намалување на времето на патување, подобрување на безбедноста на патиштата и поедноставување на услугите преку дигитализација.

Новиот систем за билети и информации во реално време има за цел да ја зголеми достапноста на јавниот превоз и да го подобри корисничкото искуство.

И покрај големиот обем на планот, неговиот успех ќе зависи од можноста за негово спроведување на терен и обезбедување на потребното финансирање. Се очекува значаен дел од инвестициите да бидат поддржани од меѓународни партнери и европски инструменти за финансирање.

Во оваа смисла, стратегијата се гледа не само како план за инфраструктура, туку и како тест за институционалниот капацитет за управување со една од најголемите програми за модернизација на транспортот во земјата.