Медиумите на Македонски јазик во Албанија

Програмата на македонски јазик на Радио Корча е во функција од 1991 година, како резултат на создавање услови по воспоставување демократска држава и барањата на Социјално-политичката организација за заштита на правата на македонското малцинство во Албанија „Друштво Преспа“. Во првите години се емитуваше на македонски јазик три пати неделно (понеделник, среда и петок) за 30 минути, од кои 5-7 минути беа претежно вести преведени од вести емитувани на албански јазик и обезбедени од Радио Корча и околу 20 минути македонски песни продуцираа на Македонското Радио и Телевизија (МТВ). Малку вести се дабаа за проблемите и животот на македонското малцинство, затоа што немаше новинар назначен за претставата и истата личност, на која му беа исплатени хонорари, ги преведуваше вестите од албански јазик и ја емитуваше на македонски. По бројните барања од малцинските организации и жителите на малцинствата, беше решено да се емитува програмата пет пати неделно. Беше ветено од директорите на Радио Корча да го прошират времето на емитување и да емитуваат специјални програми за малцинството, но не успеаја (поради недостаток на средства). Оваа претстава продолжува да работи без подобрувања во квалитетот, тајмингот и програмирањето. Првите говорници беа Е. Шано, В. Коламче, В. Аго, J.Male и Фото Никола. Иако е многу ограничено, оваа претстава означи важен чекор кон почитување на правата на македонското малцинство во Албанија. Програмата ( Шоуто) продолжува со иста количина вести и музика.

Медими на Македонски јаик 

Со воспоставувањето на демократијата во нашата земја, се создадоа услови за формирање на разни невладини здруженија и организации, како што се оние за заштита на човековите права. Како и многу други малцинства во нашата земја, организации како „Мир“ во Тирана за заштита на македонското малцинство, Здружението „Друштево Преспа“ во Пустец за заштита на правата на македонското малцинство во нашата земја со филијали во Тирана, Корча, Елбасан, Берат. За нивно најдобро функционирање потребно беше да се имаат свои медиуми. Почетокот на деведесеттите го означи првиот број на весникот Мир објавен од здружението Мир. За нејзиното објавување, беше ангажиран претседател на здружението. г-дин Кимет Фетаху, г-дин Лигор Никола, Никола Беровски, итн. Во нејзините дела се користела латинската азбука. Само на последната страница имаа лекции по пишувањето на кирилицата. Весникот во своите четири теми се осбрна на многу проблеми на македонското малцинство во тоа време. Овој весник означи важен чекор напред на здружението „Мир“ за зачувување на мајчиниот јазик, за препознавање на тековните проблеми на Македонците во Албанија, итн. Големо значење е почетокот на објавувањето на весникот „Преспа“, тело на здружение со исто име, потоа како тело на македонската заедница во Албанија: Преспа, Гора и Голо Брдо. Неговото објавување имаше голема вредност за функционирањето на здружението за зачувување, збогатување и употреба на македонскиот мајчин јазик зачувано со векови со генерации. Значајно е објавувањето на кирилица.

Редакцијата и весникот презедоа важни задачи не само за културно и образовно зачувување на мајчиниот јазик, туку и за одразување на економскиот живот во малцинството, за одразување на тековните и историските настани, за справување со проблеми поврзани со земјоделството, сточарството, риболовот, проблемите на развој на инфраструктурата, образованието, културата и многу повеќе. Весникот отиде во секој дом и институција на малцинствата каде што живеат Македонци во Албанија. Тоа отиде во рацете на наставниците и учениците итн. Уште посветен на заедницата и нејзиниот развој и напредок, главниот уредник, незаборавен писател, еден од основачите на весникот е Спасе Мазенковски, се одрази и се занимаваше со разни теми на квалитет, ги рефлектираше неговите литературни творби и многу други прозни писатели и писатели на поезија. Неговиот говор од новинар и уметник импресионираше генерации. Многу негови приказни се убави и вредни неговите песни за деца и млади се вредни и едукативни. Сега главен и одговорен уредник на весникот Преспа е Ефтим Митревски.

Во 2011 година, македонското здружение „Илинден“ во Тирана започна со објавување на весник на македонски јазик „Илинден“. Овој весник сега има своја веб-страница. Главен уредник на весникот „Илинден“ е Никола Ѓурѓај. Во 2012 година, македонското здружение „Сонце“ го лансираше порталот „Македониум“ на албански и македонски јазик. Од 2010 до 2016 година во Корча, локалната ТВ станица Кристал обезбеди музика на македонски јазик, како и емисии на македонски јазик на македонска продукција во Република Македонија во Република Македонија. Во 2017 година на државнат главна телевизија ТВШ започна програмата на македонски јазик. Се емитува на македонски јазик пет пати неделно (понеделник, вторник, среда, четврток и петок) од 30 минути, од кои 5 минути се обезбедени главно со вести преведени на албански јазик и се емитуваат околу 25 минути песни продукција Македонската државна телевизија (МТВ). Говорници беа Естела Ѓурѓај, Марјана Костофски и Илче Костофски./Нико Андон