Македонски весник Илинден – Makedonski vesnik Ilinden
И покрај фактот дека Општина Булкиза има проширена администрација со стотици вработени и десетици менаџери платени над просекот на населението, институцијата продолжува да плаќа значителни износи за услуги за надворешно проектирање. Податоците од постапките за јавни набавки за годините 2024–2026 покажуваат дека општината склучила договори со вкупна вредност од над 22 милиони леки без ДДВ или приближно 230 илјади евра, само за инвестициски проектирање.
Најновата постапка е спроведена во јануари 2026 година со предмет: „Услуги за проектирање за инвестиции што ќе ги спроведе Општина Булкиза со финансирање од државниот буџет“. Лимитниот фонд изнесувал 9.994.154 леки, додека договорот го добил синдикатот на оператори „ИДЕАЛ КОНСТРУКЦИЈА И ПРОЕКЦИЈА (И.К.П) И НГ СТРУКТУРИ“, со понуда од 9.096.970 леки без ДДВ. На овој тендер учествувале 7 оператори, но некои од нив биле дисквалификувани, вклучувајќи ги и најниските економски понуди, со образложение дека биле под минимумот од пресметаниот фонд. Постапката е обележана и со индикатор „Црвено знаме“, што укажува на ризик од проблеми во конкуренцијата или усогласеноста со законските прописи.
Друга слична постапка беше одржана во јуни 2025 година, со лимитиран фонд од 6.122.289 леки, финансиран од приходите на општината. Договорот го доби операторот „АРЕНА МК“, со понуда од 5.362.666 леки без ДДВ. И во овој случај, еден оператор беше дисквалификуван поради тоа што понуди под дозволениот минимум според соодветната Одлука на Советот.
Овој договор имаше за цел обезбедување услуги за проектирање за инвестиции што Општина Булкиза планира да ги спроведе, главно со финансирање од државниот буџет и сопствени приходи. Вклучуваше изработка на технички проекти за инфраструктурни работи, подготовка на теренски студии, проценки и документација потребна за отворање на постапки за изградба и спроведување на јавни инвестиции на општината.
Во декември 2024 година, Општина Булкиза распиша уште еден тендер за „Услуги за дизајн за инвестиции за 2025 година“ со лимитиран фонд од 4.022.653 леки, кој го доби „ALBGOLDING 2E & MCE“ со вредност од 3.539.607 леки без ДДВ. И тука, неколку оператори беа дисквалификувани бидејќи нивните понуди беа оценети под минималната дозволена вредност.
Во меѓувреме, во мај 2024 година, беше одржана постапката за „Услуги за дизајн за инвестиции што ќе ги развие Општина Булкиза“ со ограничен фонд од 4.973.448 леки, која ја доби заедничкото вложување „HYDRO-ENG CONSULTING – IDEAL CONSTRUCTION AND PROJECTION – P.C.S COMPANY“, со понуда од 4.310.680 леки без ДДВ.
Според документите што ги придружуваат овие процедури, договорените услуги главно се однесуваат на изработка на технички проекти за инвестиции во инфраструктурата, вклучувајќи патишта, јавни згради, системи за водоснабдување, канализација и други објекти финансирани од државниот буџет или од сопствени средства на општината. Во пракса, ова се проекти што во многу општини ги извршуваат внатрешни технички структури, додека во Булкиза продолжува моделот на аутсорсинг.
Според тендерската документација, проектите барале ангажирање на градежни инженери, хидротехничари, геотехничари, архитекти, инженери за животна средина и топографи, кои би вршеле теренски студии, нацрт-технички проекти, структурни пресметки, подготовка на проценки и документација за градежни дозволи. Во документите се тврди дека овие задачи не можат да ги изврши општинската администрација поради недостаток на сертифициран проектантен персонал, недостаток на професионални лиценци и големо административно оптоварување, па затоа се предвидува аутсорсинг.
Овие трошоци за дизајн доаѓаат во време кога Општина Булкиза има голем број вработени. Според официјалните буџетски податоци за 2026 година, во структурите што зависат од општината, вклучувајќи ја централната администрација, акционерските друштва и Агенцијата за преносливи функции, има околу 430 вработени. Само групата со високи плати се состои од 51 раководен службеник, каде што платата на градоначалникот достигнува 240 илјади леки, на заменик-градоначалниците 185 илјади леки, додека директорите и администраторите се движат од 140 до 145 илјади леки.
Расходите за плати бележат континуиран пораст, од 288,9 милиони леки во 2023 година на 512,1 милиони леки планирани за 2026 година. Овој тренд предизвика сè поголем дел од локалниот буџет да оди за одржување на администрацијата, а помалку за инвестиции.
Експертите за локална самоуправа и опозицијата во Градскиот совет со години изразуваат загриженост дека општинската структура е политизирана и проширена со несуштински позиции во јавната служба, честопати поврзани со изборни интереси. Ова создаде финансиски парадокс: од една страна, општината одржува пренатрупана и скапа администрација, додека од друга страна, продолжува да им плаќа на приватни компании за услуги за дизајн кои теоретски би можеле да се извршат интерно.